สภา กทม. เร่งรัดแก้ปัญหาเขื่อนริมคลอง-ไฟส่องสว่าง จี้จัดการบ้านรุกล้ำ “เปรมประชากร-ลาดพร้าว”

นายณพวิทย์ อภิปรายว่า ในพื้นที่เขตหลักสี่มีการก่อสร้างเขื่อนบริเวณริมคลองเปรมประชากรและคลองลาดพร้าว ซึ่งเป็นโครงการที่ดี ช่วยแก้ไขปัญหาน้ำท่วมและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนที่อาศัยอยู่บริเวณริมคลอง แต่ปัจจุบันการก่อสร้างเขื่อนมีความล่าช้าและยังประสบปัญหาด้านไฟฟ้าส่องสว่าง โดยเฉพาะคลองลาดพร้าวที่ประชาชนรอคอยการก่อสร้างเขื่อนมาเป็นเวลานาน ขณะที่กรมบัญชีกลางให้ กทม. พิจารณาตัดสินใจเกี่ยวกับสัญญาเดิม เนื่องจากผู้รับจ้างไม่สามารถดำเนินโครงการต่อไปได้

สำหรับปัญหาไฟฟ้าส่องสว่างในชุมชนริมคลองเปรมประชากร พบว่ามี 6 ชุมชนที่มีเขื่อนแล้วแต่ยังไม่มีไฟฟ้าส่องสว่าง และอีก 7 ชุมชนที่ยังไม่มีเขื่อน ส่วนชุมชนริมคลองลาดพร้าวไม่มีไฟฟ้าส่องสว่างจำนวน 4 ชุมชน จึงเสนอแนะแนวทางดำเนินการ 3 ข้อ ได้แก่ 1. คลองเปรมประชากรและคลองลาดพร้าว หากก่อสร้างเขื่อนแล้วเสร็จ ควรเร่งสำรวจจุดติดตั้งไฟฟ้าส่องสว่างริมคลอง 2. โครงการก่อสร้างเขื่อนคลองลาดพร้าว ต้องเร่งตัดสินใจเกี่ยวกับสัญญาเดิมให้เรียบร้อย หากยกเลิกสัญญาและปรับเปลี่ยนรูปแบบโครงการจากเดิมที่มีเฉพาะเขื่อน ก็ควรเพิ่มเติมการติดตั้งไฟฟ้าส่องสว่างริมคลองด้วย และ 3. ควรกำหนดรูปแบบไฟฟ้าส่องสว่างให้เป็นมาตรฐานเดียวกันในทุกโครงการ

นายอดิศร ฤกษ์ลักษณี ส.ก.เขตดอนเมือง สนับสนุนญัตติ โดยกล่าวว่า เขตดอนเมืองและเขตหลักสี่มีแนวการก่อสร้างเขื่อนคลองเปรมประชากรที่ต่อเนื่องกัน และประสบปัญหาเดียวกัน คือ บางช่วงที่ก่อสร้างเขื่อนแล้วเสร็จมาระยะหนึ่ง แต่ยังไม่มีการติดตั้งไฟฟ้าส่องสว่าง ทำให้ประชาชนได้รับความเดือดร้อน ทั้งในด้านความปลอดภัย ปัญหาอาชญากรรม และยาเสพติด

นอกจากนี้ การก่อสร้างเขื่อนริมคลองเปรมประชากรยังพบปัญหาการรุกล้ำพื้นที่ จึงฝากฝ่ายบริหารเร่งรัดจัดการปัญหาและดำเนินการก่อสร้างเขื่อนให้แล้วเสร็จ เพื่อรองรับการระบายน้ำในพื้นที่ต่อไป พร้อมทั้งขอให้เร่งรัดการก่อสร้างเขื่อนคลองคูนายกิมสาย 2 ที่ยังดำเนินการไม่แล้วเสร็จด้วย

นายณัฐนนท์ นาคหล่อ ส.ก.เขตทวีวัฒนา กล่าวว่า ในพื้นที่เขตทวีวัฒนา บริเวณคลองควายยังไม่มีเขื่อน ส่งผลให้พื้นที่ริมคลองได้รับผลกระทบจากสถานการณ์น้ำท่วมที่ผ่านมา อีกทั้งในอนาคตคาดว่าจะมีหมู่บ้านจัดสรรเพิ่มขึ้น ทำให้พื้นที่รับน้ำและหน่วงน้ำลดน้อยลง และคลองควายต้องรองรับปริมาณน้ำเพิ่มขึ้น

ส่วนบริเวณริมคลองมหาสวัสดิ์ยังมีแนวฟันหลอ ทำให้เมื่อน้ำมีระดับสูงขึ้น น้ำจะทะลักเข้ามาในพื้นที่ โดยเฉพาะบริเวณใกล้ประตูระบายน้ำ จึงเสนอแนะแนวทางดำเนินการ 3 ข้อ ได้แก่ 1. ใช้ข้อมูลสถานการณ์น้ำท่วมเป็นฐานในการแก้ไขปัญหา 2. เร่งก่อสร้างเขื่อนและแนวป้องกันน้ำท่วม และ 3. ตรวจสอบและซ่อมแซมแนวป้องกันน้ำท่วมเดิม

ด้านนายปภาวิน ติณณ์พิพัฒน์โสภณ ส.ก.เขตห้วยขวาง สะท้อนปัญหาในพื้นที่เขตห้วยขวางว่า การก่อสร้างเขื่อนที่ล่าช้าส่งผลให้โครงการบ้านมั่นคงล่าช้าตามไปด้วย ยกตัวอย่างชุมชนประชาอุทิศ ซึ่งมีการก่อสร้างเขื่อนเป็นช่วง ๆ โดยสร้างระยะทาง 300 เมตร เว้นระยะ 200 เมตร และสร้างต่ออีก 300 เมตร ส่งผลให้ในช่วงที่เว้นแนวเขื่อนเกิดน้ำท่วมเต็มพื้นที่ในเหตุการณ์น้ำท่วมเมื่อเดือนกันยายนที่ผ่านมา

นอกจากนี้ ยังมีอีกหลายพื้นที่ที่เว้นช่วงการก่อสร้างเขื่อน ทำให้เมื่อเวลาผ่านไปเกิดปัญหาดินสไลด์และบ้านทรุดตัว จึงเสนอให้ฝ่ายบริหารเร่งตรวจสอบและจัดทำแผนก่อสร้างเขื่อนริมคลองที่ยังไม่แล้วเสร็จ โดยเฉพาะบริเวณที่เว้นช่วงเป็นแนวฟันหลอ พร้อมประสานความร่วมมือกับสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) หรือตัวแทนชุมชน เพื่อจัดทำแผนก่อสร้างเขื่อนควบคู่กับโครงการบ้านมั่นคง รวมถึงติดตั้งไฟฟ้าส่องสว่างไปพร้อมกับการก่อสร้างเขื่อน

นายธนวัฒน์ เชิดชูกิจกุล ส.ก.เขตประเวศ กล่าวเสริมว่า การออกแบบก่อสร้างเขื่อนควรคำนึงถึงองค์ประกอบให้ครบถ้วน ทั้งระบบไฟฟ้าส่องสว่างและทางเดิน รวมถึงเรื่องสำคัญอย่างการระบายน้ำ เนื่องจากชุมชนที่ไม่มีเขื่อนสามารถต่อท่อระบายน้ำลงคลองได้โดยตรง แต่เมื่อมีการก่อสร้างเขื่อนแล้ว หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องหาแนวทางรองรับการระบายน้ำให้กับชุมชนด้วย ไม่ควรปล่อยให้ประชาชนต้องเจาะผนังเขื่อนเพื่อต่อท่อระบายน้ำ ซึ่งอาจทำให้น้ำรั่วไหลเข้าพื้นที่ได้เช่นเดิม

นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ชี้แจงว่า โครงการดังกล่าวเป็นประเด็นสำคัญและเป็นโครงการที่ดำเนินการต่อเนื่องมาเป็นเวลานาน โดยคลองเปรมประชากรและคลองลาดพร้าวส่วนใหญ่ประสบปัญหาการบุกรุกพื้นที่ริมคลอง มีบ้านเรือนรุกล้ำหลายพันครัวเรือนทั้งสองคลอง และยังมีบางชุมชนที่ไม่ยอมย้ายออกจากพื้นที่

สำหรับการดำเนินงานร่วมกับ พอช. มีแนวทางที่แตกต่างกัน โดย พอช. ต้องการก่อสร้างบ้านก่อนสร้างเขื่อน ขณะที่ กทม. ต้องการก่อสร้างเขื่อนก่อนแล้วจึงสร้างบ้านภายหลัง ซึ่งยังต้องหารือรายละเอียดร่วมกันอีกครั้ง ส่วนปัญหาผู้รับจ้างทิ้งงาน ได้ดำเนินการยกเลิกสัญญากับผู้รับจ้างแล้ว

สำหรับการติดตั้งไฟฟ้าส่องสว่าง ในช่วงแรกอาจมีความเข้าใจไม่ตรงกัน เนื่องจากโครงการเดิมแบ่งความรับผิดชอบระหว่างชุมชน ซึ่งรับผิดชอบเรื่องไฟฟ้าส่องสว่าง และ กทม. ซึ่งรับผิดชอบเรื่องการก่อสร้างเขื่อน แต่ในระยะต่อไปจะพยายามดำเนินการติดตั้งไฟฟ้าส่องสว่างให้ครบถ้วน

ส่วนปัญหาการระบายน้ำ ก่อนดำเนินโครงการบ้านมั่นคง บ้านเรือนที่อยู่ถัดออกไปสามารถระบายน้ำลงคลองได้โดยตรง แต่ชุมชนบ้านมั่นคงไม่ยินยอมให้ติดตั้งท่อระบายน้ำผ่านชุมชน จึงทำให้เกิดปัญหาในการดำเนินการก่อสร้าง

นายนิพนธ์ ศรีเรือง ผู้อำนวยการกองระบบคลอง สำนักการระบายน้ำ ชี้แจงเพิ่มเติมว่า การก่อสร้างเขื่อนริมคลองเปรมประชากรมีความคืบหน้าแล้วกว่า 61% โดยก่อสร้างได้ระยะทางประมาณ 15,000 เมตร จากระยะทางทั้งหมด 25,280 เมตร ซึ่งปัญหาหลักในการก่อสร้างคือบ้านเรือนที่รุกล้ำพื้นที่ริมคลอง โดยคลองเปรมประชากรมีบ้านเรือนรุกล้ำจำนวน 4,398 หลัง ปัจจุบันรื้อย้ายไปแล้ว 2,450 หลัง ส่วนที่เหลือยังมีการต่อต้านการดำเนินงาน ทำให้การก่อสร้างเกิดความล่าช้า

สำหรับคลองลาดพร้าว เป็นคลองที่มีปัญหาการรุกล้ำพื้นที่ริมคลองอย่างหนาแน่น โดยเริ่มก่อสร้างตั้งแต่ปี 2559 และปัจจุบันดำเนินการได้ประมาณ 55% หรือระยะทางประมาณ 12 กิโลเมตร จากระยะทางทั้งหมด 22 กิโลเมตร มีบ้านเรือนรุกล้ำในพื้นที่ 50 ชุมชน จำนวน 6,566 หลัง โดยสามารถรื้อย้ายบ้านเรือนที่รุกล้ำได้ประมาณ 2,870 หลัง อย่างไรก็ตาม การรื้อย้ายไม่สามารถดำเนินการได้อย่างต่อเนื่อง ประกอบกับผู้รับจ้างประสบปัญหาจากราคาวัสดุที่ปรับตัวสูงขึ้นและการดำเนินงานที่ล่าช้า จนในที่สุดผู้รับจ้างหยุดดำเนินงาน กรุงเทพมหานครจึงได้บอกเลิกสัญญาและขอรับงบประมาณจากรัฐบาลเพิ่มเติม โดยคาดว่าจะเปิดให้เสนอราคาในช่วงกลางเดือนมกราคม และหากไม่มีปัญหาอุปสรรค คาดว่าจะเริ่มก่อสร้างได้อีกครั้งในช่วงเดือนมีนาคม 2570

ส่วนการติดตั้งไฟฟ้าส่องสว่าง โครงการก่อสร้างที่เริ่มดำเนินการตั้งแต่ปี 2566-2567 เป็นต้นมา จะมีการติดตั้งไฟฟ้าส่องสว่างริมคลอง ส่วนโครงการที่ดำเนินการก่อนหน้านี้ยังไม่มีการติดตั้งไฟริมคลอง โดยได้ขอรับงบประมาณเพื่อดำเนินการเพิ่มเติมในภายหลัง

สำหรับคลองมหาสวัสดิ์ ซึ่งอยู่ในความดูแลของกรมชลประทาน สำนักการระบายน้ำจะประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อดำเนินการต่อไป ส่วนคลองควายได้ลงพื้นที่สำรวจแล้ว ปัจจุบันอยู่ระหว่างการออกแบบและประเมินราคา เพื่อขอรับงบประมาณประจำปี 2571 ต่อไป

⸻